Cilindereenheid
De cilinder met vlakschuif (Zylindereinheit) is het hart van de aandrijving. Hier monteer je de ontwatering, de zuiger met pakkingbus en de vlakschuif — en lees je hoe de schuif werkt.
De onderdelen
| Nr. | Benaming | Aantal |
|---|---|---|
| 1 | Cilinder | 2 |
| 2 | Teflon zuiger | 2 |
| 3 | Cilinderpakking | 4 |
| 4 | Cilinderkopdeksel | 2 |
| 5 | Zeskantschroef M2×7 (SW3) | 24 |
| 6 | Cilinderdeksel | 2 |
| 7 | Pakkingbus M5×0,5 | 2 |
| 8 | Tapeind (roestvrij) | 12 |
| 9 | Schuifkast | 2 |
| 10 | Vlakschuif (stuurschuif) | 2 |
| 11 | Schuifplaatje | 2 |
| 12 | Schuifkastpakking | 4 |
| 13 | Schuifkastdeksel | 2 |
| 14 | Zeskantmoer M2 (SW3) | 2 |
| 15 | Schuifstang (roestvrij) | 2 |
| 16 | Pakkingbus M4×0,35 | 2 |
| 19 | Ontwateringsas | 2 |
| 20 | Ontwateringshendel | 2 |
| 22 | Schuifstanggeleiding | 2 |
| 23 | Stelschroef (madenschroef) M2×2 | 2 |
Alle onderdelen, behalve de cilinder zelf, zijn zwart gebrand en mogen niet ontbraamd worden waar het zichtvlakken betreft — net zoals op de foto's van de bouwhandleiding. Houd de loopvlakken schoon.
Ontwatering monteren
Begin met de ontwateringshendel 20 op de ontwateringsas 19. De hendel wordt op de as geschroefd en later met moer 14 geborgd (gekonterd). Richt de hendel uit zoals de tekening laat zien.
Schuif de ontwateringsas vanaf de pakkingbuszijde in de cilinder. Leg pakking 3 met een beetje olie eronder, schuif ze onder de hendel en leg deksel 6 met de uitfrezing over de hendel.
Schroef deksel 6 met de zeskantschroeven 5 slechts licht vast. De deksel voorkomt nu dat de as eruit valt en houdt hem op zijn plaats.
De kleine uitfrezing in de deksel is een controlevenstertje: daardoor zie je van buitenaf de stand van de ontwateringsas.
Zuiger en pakkingbus
- Steek de zuiger met de zuigerstang vooruit in de cilinder en door de cilinderdeksel. Controleer of hij soepel en zonder klemmen beweegt.
- Olie de zuiger vooraf licht in en draai dan pas de zeskantschroeven vast.
- Plaats de pakking: neem ca. 70 mm teflonband en draai het tussen je vingers tot een koordje. Druk dat koordje met een kleine schroevendraaier of afgeplatte tandenstoker tussen de cilinder en de schroefdraad van de cilinderdeksel.
- Schuif pakkingbus 7 over de zuigerstang, geef er een druppel olie bij en draai hem met een 6 mm steeksleutel aan — net zoveel dat de zuiger beweegbaar blijft.
Draai de schroeven niet knallend vast, maar gewoon stevig. Zoals het spreekwoord zegt: "na vast komt los" — wie te hard aandraait, draait de draad kapot.
Vlakschuif passen
Pas schuifplaatje 11 soepel in de vlakschuif 10. Verwijder daarvoor de bewerkingsbramen: haal voorzichtig met een platte naaldvijl door de gefreesde gleuven tot je geen braam meer ziet of voelt.
De roestvrije schuifstang 15 kan door het draadsnijden een kleine braam hebben — verwijder die ook met een platte naaldvijl. Leg de vlakschuif in de schuifkast en draai de schuifstang van buitenaf tot half in de draad. Zit er nog een braam in de boring, haal die weg met een ronde naaldvijl. De pakkingbus monteer je net als bij de zuiger.
Schuif tot slot de schuifstanggeleiding 22 over de schuifstang op de schuifkast en borg ze met stelschroef 23. Het schuifplaatje moet zonder veel speling in de vlakschuif kunnen bewegen.
Het loopvlak van de cilinder én het schuifspiegelvlak hebben een kruisslijpsel. Dat is met opzet en mag niet weggepolijst worden: het kruispatroon houdt olie vast zodat zuiger en schuif licht op een oliefilm lopen. Wie deze "krasjes" wegpolijst, krijgt een schuif die zich vastzuigt en vastvreet — gevolg: nieuwe zuiger inbouwen of het spiegelvlak opnieuw slijpen.
Zo werkt de vlakschuif
Stoom stroomt de schuifkast in. Omdat de druk in een gesloten ruimte overal gelijk is, drukt de stoom ook op de vlakschuif — evenredig met het oppervlak dat hij biedt. Doordat het stuurvlak zuigend tegen het spiegelvlak ligt, worden bij de kleinste lekkages de stuurgleuven afgedekt en is de schuifkast dicht.
Het stuurgestel trekt de schuif terug en geeft één stuuropening vrij: verse stoom stroomt naar de cilinder en verricht zijn arbeid. De verbruikte stoom — de afgewerkte stoom (Abdampf) — komt bij de middelste stuurboring onder de schuif terecht en wordt via de uitlaat naar de afvoerpijp (blaaspijp) in de rookkamer en door de schoorsteen naar buiten geblazen.
Omdat de afgewerkte stoom nog genoeg druk heeft, drukt die ook van onderen tegen de schuif. Daardoor wordt de schuif altijd maar met het drukverschil tussen verse en afgewerkte stoom tegen het spiegelvlak gedrukt — net genoeg om dicht te houden, zonder onnodige wrijving. De tweede cilinder staat 90° verdraaid, zodat de loc vanuit elke stand vanzelf op gang komt.
Explosietekening
Vertaald van scanpagina's 3 t/m 6. Bekijk de originelen →